Kira düzenlemesi: Patates, soğan deposu basmaktan farkı yok

Nur Kaplan

ANKARA– Türkiye’de son periyotta ekonomik dar boğazla birlikte ‘konut krizi’ de kapıda. İnşaat dalında artan maliyetler, kâfi konut olmadığı dönük açıklamalar, mesken sahiplerinin fiyatları yükseltmesi üzere ögeler beraberinde kiralara da yansıdı. Milyonlarca kiracı, mesken fiyatlarındaki fahiş artışlara karşı iktidardan kalıcı adım bekledi.
Kiralardaki yükselişin akabinde açığa çıkan barınma sıkıntısıyla birlikte iktidar kanadından adım geldi ve konutlar için kira artışları yüzde 25’le sonlandırıldı. Buna nazaran, 1 Temmuz 2023’e kadar yenilenecek kira kontratlarında belirlenecek artış oranını, evvelki yıl ödenen ölçünün yüzde 25’ini geçemeyecek.

‘SERVET TRANSFERİNİN YOLU AÇILACAK’

Gelecek Partisi İktisat Siyasetleri Lideri Kerim Rota’ya nazaran iktidarın kira konusunda yaptığı düzenleme Türkiye’de çalışma ve mukavele barışını bozan yeni bir uygulama. Bu siyasetle servet transferinin yolunun açılacağını, konut krizinin daha da derinleşeceğini söz eden Rota, bilhassa üniversite imtihanının akabinde öğrencilerin konut ve yurt bulmakta önemli meseleler yaşayacağını, mesken sahipleri ile kiracılar ortasında çeşitli davaların yanı sıra adliyenin dışına taşabilecek fiili akın üzere olayların artabileceğini söyledi. Rota, şunları tabir etti: “Bu, ‘Ben yaptım oldu, sınırlayalım olsun bitsin’ düzenlemesi. Patates soğan deposunu basmaktan yahut Merkez Bankası’nın rezervini dövize düşürmek üzere tek kişinin kararıyla satılmaya başlamasından hiçbir farkı yok. Hükümette büyük bir kaos var. Kısa vadede bir siyasi çıkar elde etme hevesi var. Uzun vadede ise çalışma ve kontrat barışının altına dinamit yerleştirdiler. Enflasyonla uğraşın önemli bir halde başlanması ve enflasyonu bir sene sonra nereye geleceğine dair hükümetin net bir taahhüt vermesi, bu taahhüt yerine gelmezse, bir yaptırımın olması lazım.”

Kerim Rota

‘MİLLETE EN BÜYÜK HAYIR İSTİFA ETMELERİDİR’

İktidarın mesken sahiplerine bir yıl sonra da enflasyon oranıyla ilgili garanti vermediğini, bunun da bir probleme işaret ettiğini söz eden Rota, iktidarın risk almayarak mesken sahibi ve kiracıları karşı karşıya getirdiğini söyledi ve ekledi: “Bu hükümetin millete yapacağı en büyük hayır Cumhurbaşkanı başta olmak üzere, akabinde Nurettin Nebati’nin istifa etmesidir” dedi.

Hacı Ali Taylan

‘TARAFLARIN MAĞDUR OLMAYACAĞI DÜZENLEME GEREKİYOR’

Tüm Emlak Müşavirleri Federasyonu Lideri Hacı Ali Taylan’a nazaran, hayat pahalılığı düşünüldüğünde konut sahibi ve kiracı üzere tarafların mağdur olmayacağı bir düzenleme gerekiyor. Konut krizine ait bir sınırlama gelmesi gerektiğini söyleyen Taylan, yüzde 25 sınırlamasının makul olduğunu söz etti. Düzenlemeye ait uygulamanın nasıl hayata geçeceğinin değerine vurgu yapan Taylan şunları söyledi:

“Bu düzenleme yalnızca olağan kira artışı gelenleri mi kapsayacak? Kontratları dolanlar nasıl olacak? Yeni boş konutların kiralanması nasıl olacak, orada nasıl bir denetim düzeneği sağlanacak? Artık vatandaşın konutu boş ve kiraya veriyor. Pekala o fiyatı kim belirleyecek? Kontratları dolmayan hiç kimseyi mesken sahibi meskenden çıkaramaz. Kanunla uygulama gelirse buna herkes uymak zorunda. Mağduriyetler fazla, bir an evvel tahlil bulunması gerekiyor. Vatandaşın alım gücünü arttırmak lazım. Bu türlü olursa tahminen biraz daha bu durum stabil seyreder.”

Hakan Akçam

‘KÖKLÜ TAHLİL GEREKİYOR’

Ankara Tüm Emlakçılar Meslek Odası Lideri Hakan Akçam ise düzenlemenin çok önemli olmadığını, genel bir uygulama yapılarak esaslı tahlil gerektiğini tabir etti. Konut krizinin tahlili için Hollanda ve Almanya modellerini öneren Akçam, konutu kiraya veren tarafın hükümet olması gerektiğini söz etti. İktidarın düzenleme adımının eski kiracılara yönelik olduğunu belirten Akçam, “Yeni konut tutacak yahut yeni konutu kiraya vereceklerle ilgili tedbir alınması gerekiyor. Eski kiracılarda sakinleme olacak. Öte yandan satılık mesken piyasasında farklı uygulamalar yapılarak orada sıkışan, gergin ortamı yavaşlatmaları lazım. Şu an tüzel açıdan eski kiracıların meskenden çıkarılmasının önü kapanmış oldu. Keyfi olarak konuttan çıkarılmak engellenmiş oldu” dedi.
Hükümetin alınabilecek tedbirleri süratle almaya çalıştığını tabir eden Akçam, mesken sahiplerinin çeşitli sistemlerle uygulamayı suiistimal edebileceğine dikkat çekerek, “Serbest piyasa var. Konut sahibi ikinci bir kontrat yapar, vergi dairesine düşük olan kontratı verir, kendisinde yüksek sayısı kontrat olur. Formüllere, kaçamak yollara başvurabilirler. Kiraya veren tarafın devlet olması formunda bir yol da izlenebilir ve bu üzere durumların önüne geçilir” diye konuştu.

Yorum yapın